Landið: Samráðshópur bænda um loftslagsmál og visthæfan landbúnað

Höfundur Ari Trausti Guðmundsson, jarðeðlisfræðingur og þingmaður

Ég tel augljóst að bændur og búalið á Íslandi hverfi, líkt og svo margir aðrir, æ dýpra með ári hverju inn í loftslagsmálin. Aukinn skilningur á þróun veðurfars á Íslandi og annars staðar og innilegri óskir grípa um sig ; óskir um að sporna við óæskilegum breytingum í veðurfari og ásetningur um að geta brugðist við því sem ekki verður breytt. Svo seint bregst mannkyn við að við munum þurfa að leggja fram mikla vinnu og gríðarlegt fé á heimsvísu næstu áratugi vegna allt of hraðrar og mikillar hlýnunar sem umsvif manna eiga stóran þátt í nú á tímum. Æðruleysi og samstaða skipta þar miklu máli; líka þverpólitísk samastaða og vilji til að leggja hugvit, vinnu og fé af mörkum.

Á nýliðnu ársþingi Bændasamtaka á Akureyri kom glöggt fram að umhverfis- og loftslagsmál skipa æ hærri sess í starfi heildar- og starfsgreinasamtaka bænda.

Ég nefndi þar í stuttri ræðu að bændur gætu lært af sjávarútvegsgeiranum þegar kemur að samhæfingu viðbragða innan landbúnaðargeirans. Talaði um samráðshópinn Hafið sem stofnaður var 2014. Hann er það sem kallast öndvegissetur og skipaður fulltrúum fjölmargra aðila innan sjávarútvegsins en líka fulltrúar stofnana, fyrirtækja sem koma að sjávarútvegi en teljast ekki innan atvinnugreinarinnar og enn fremur fulltrúi Umhverfis- og auðlindaráðuneytisins. Þarna eru útgerðarfyrirtæki, tæknifyrirtæki, háskólar, hagsmunasamtök önnur en Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi, orkufyrirtæki, rannsóknarstofnanir, faghópafélög, svo eitthvað sé nefnt.

Á heimasíðu setursins (www.hafid.info) stendur: „Markmið félagsins er að skapa samstarfsgrundvöll fyrir fyrirtæki, opinbera aðila og rannsóknarstofnanir til þróunar á tækni, löggjöf og hverju því sem stuðlar að verndun og sjálfbærri umgengni um hafið. Hafið  leitast við að auka almennan skilning og þekkingu á hafinu og mikilvægi þess. Félagið stendur fyrir samstarfsverkefnum og leitar styrkja til þeirra og starfseminnar í heild sinni, bæði innanlands og erlendis. Hafið er samstarfsvettvangur aðila sem nýta vilja sameinaðan styrk til verndunar hafsins“.

Allt er þetta nokuð skýrt og hægt að spegla yfir á landið og landbúnaðinn Hafið er rekið fyrir þáttökugjöld og er nú með einn starfsmann og margvísleg verkefni í deiglunni.

Til þess að stytta langt mál vil ég halda því fram að bændur geti tekið Hafið sér til fyrirmyndar í grundvallaratriðum og stofnað til öndvegisseturs á sínum forsendum og þeirra sem koma að því að gera greinina vistvænni, sjálfbærari og loftslagsvænni, allt frá Landgræðslunni og LHBÍ til Nýsköpunarmiðstöðvarinnar, MS og annarra eða minni fyrirtækja, auk hagsmunasamtaka.

Myndin sýnir hvað Hafið inniheldur og aðilum fjölgar um þessar mundir.